Program Czyste Powietrze, jeden z najważniejszych rządowych mechanizmów wsparcia dla właścicieli domów wymieniających piece i ocieplających budynki, czeka istotna zmiana w podejściu do firm wykonawczych. Resort klimatu pracuje nad wprowadzeniem listy zaufanych wykonawców, którzy mieliby realizować inwestycje finansowane z programu. Nowe rozwiązanie miałoby zacząć obowiązywać od 2027 roku, choć jego wdrożenie nie jest jeszcze przesądzone.
Kluczowym warunkiem uruchomienia listy jest zgoda Europejskiego Banku Inwestycyjnego, instytucji zaangażowanej w finansowanie programu. Bez akceptacji EIB pomysł nie zostanie zrealizowany w planowanym terminie, co oznacza, że ostateczny kształt i harmonogram zmian wciąż pozostają otwarte.
Na czym ma polegać lista zaufanych wykonawców
Idea listy zaufanych firm sprowadza się do stworzenia rejestru wykonawców, którzy spełniają określone kryteria wiarygodności i jakości usług świadczonych w ramach Czystego Powietrza. Dla beneficjentów programu takie rozwiązanie mogłoby oznaczać większe poczucie bezpieczeństwa przy wyborze ekipy realizującej termomodernizację czy wymianę źródła ciepła, ponieważ ograniczałoby ryzyko trafienia na nierzetelnego kontrahenta.
Źródło: www.money.pl
Warto podkreślić, że na razie mowa jest wyłącznie o planach. Ostateczny kształt listy, zasady wpisu na nią oraz to, czy korzystanie z niej będzie obowiązkowe czy dobrowolne dla beneficjentów, nie zostały jeszcze ujawnione w dostępnych informacjach.
Koniec umów trójstronnych
Równolegle z pracami nad listą wykonawców resort klimatu zapowiedział rezygnację z umów trójstronnych. Ten mechanizm, funkcjonujący dotychczas w programie, angażował trzy strony transakcji – beneficjenta, wykonawcę oraz instytucję finansującą – i miał zabezpieczać interesy właścicieli domów korzystających z dotacji.
Skoro ministerstwo wycofuje się z tego rozwiązania, musi jednocześnie zaproponować inny sposób ochrony osób korzystających z Czystego Powietrza. Resort poszukuje obecnie alternatywnych zabezpieczeń, które miałyby zastąpić dotychczasowy model trójstronny, choć konkretne propozycje w tym zakresie nie zostały jeszcze przedstawione publicznie.
Rola Europejskiego Banku Inwestycyjnego
Zaangażowanie EIB w decyzje dotyczące programu nie jest przypadkowe. Bank ten od lat współfinansuje działania związane z poprawą efektywności energetycznej budynków w Polsce, dlatego jego zgoda jest traktowana jako niezbędny warunek formalny dla wprowadzenia listy zaufanych wykonawców. To pokazuje, że reforma programu ma wymiar nie tylko krajowy, ale i międzynarodowy – zmiany muszą być zaakceptowane przez instytucję finansującą część środków.
Co to oznacza dla harmonogramu zmian
Uzależnienie wdrożenia listy od zgody EIB oznacza, że data 2027 roku ma charakter planowany, a nie ostateczny. Jeśli negocjacje z bankiem się przeciągną lub instytucja zgłosi zastrzeżenia, termin wprowadzenia nowych zasad może ulec przesunięciu.
Co zmiany oznaczają dla beneficjentów programu
Dla osób planujących skorzystanie z Czystego Powietrza w najbliższych latach istotne będą dwie kwestie:
- Możliwość wyboru wykonawcy z oficjalnej listy zaufanych firm, co ma zwiększyć bezpieczeństwo realizacji inwestycji.
- Zniknięcie dotychczasowego zabezpieczenia w postaci umów trójstronnych i konieczność zapoznania się z nowym mechanizmem ochrony, który ma zostać dopiero opracowany.
Osoby, które już teraz planują wymianę pieca lub termomodernizację, powinny na bieżąco śledzić komunikaty resortu klimatu, ponieważ szczegóły nowych zasad – w tym forma zabezpieczeń zastępujących umowy trójstronne – będą kluczowe dla bezpiecznego korzystania z dotacji.
Reasumując, zapowiadane zmiany w programie Czyste Powietrze mają dwa filary: stworzenie listy zaufanych wykonawców, uzależnione od zgody Europejskiego Banku Inwestycyjnego, oraz rezygnację z dotychczasowych umów trójstronnych na rzecz jeszcze niesprecyzowanych mechanizmów ochrony beneficjentów. Choć intencje resortu wydają się iść w kierunku uszczelnienia programu i ograniczenia ryzyka dla osób korzystających z dotacji, wiele szczegółów pozostaje na razie w sferze planów, a ich ostateczny kształt poznamy dopiero w kolejnych miesiącach.